الگوهای ناقص واوی -یایی

چهار الگو:

 الف: دعا_ ُيدعو-اُدعُ    ب:هدي- ِيهدي -اِهدِ ج: سعي _َ يَسعي  -اِسعَ    د:رَضِيَ –َ يرضَي-اِرضَ

 

 

ناقص واوي

     ناقص يايي

                            ناقص يايي

1

دَعا

يَدعُو

-

هَدَي

يهدي

-

سَعَي

يَسعَي

-

رضِيَ

يَرضَي

-

2

دَعَوَا

يدعوان

-

هديا

يهديان

-

سعيا

يسعيان

-

رضيا

يرضيان

-

3

دَعوا

يدعون

-

هَدَوا

يهدون

-

سعوا

يسعون

-

رضوا

يرضون

-

4

دَعَت

تدعو

-

هَدَت

تهدي

-

سعت

تسعي

-

رضيت

ترضي

-

5

دعتا

تدعوان

-

هدتا

تهديان

-

سعتا

تسعيان

-

رضيتا

ترضيان

-

6

دَعَونَ

يدعون

-

هَدَينَ

يهدين

-

سعين

يسعين

-

رضين

يرضين

-

7

دَعَوتَ

تدعو

اُدعُ

هديت

تهدي

اِهدِ

سعيت

تسعي

ِاسعَ

رضيت

ترضي

اِرضَ

8

دَعَوتُما

تدعوان

ادعوا

هديتما

تهديان

اهديا

سعيتما

تسعيان

اسعيا

رضيتما

ترضيان

ارضيا

9

دعوتم

تدعون

ادعوا

هديتم

تهدون

اهدوا

سعيتم

تسعون

اسعوا

رضيتم

ترضون

ارضوا

10

دعوت

تدعين

ادعي

هديت

تهدين

اهدي

سعيت

تسعين

اسعي

رضيت

ترضين

ارضي

11

دعوتما

تدعوان

ادعوا

هديتما

تهديان

اهديا

سعيتما

تسعيان

اسعيا

رضيتما

ترضيان

ارضيا

12

دعوتن

تدعون

ادعون

هديتن

تهدين

اهدين

سعيتن

تسعين

اسعين

رضيتن

ترضين

ارضين

13

دعوت

ادعو

-

هديت

اهدي

-

سعيت

اَسعي

-

رضيت

ارضي

-

14

دعونا

ندعو

-

هدينا

نهدي

-

سعينا

نَسعي

-

رضينا

نرضي

-

                             
                                         

*1- الگوي دعا-ُ : عفا-ُ رجا-ُ شكا-ُ  تلا-ُ خلا-ُ غزا-ُ محا -ُ

2- الگوي هدي: رمي-ِ مشي-ِ أتي-ِ بكي –ِ جني– ِقضي –ِ

   *3- الگوي سعي _َسعي-َ نهي-َ   

     *4-  الگوي رَضِيَ-َ :  بَقِيَ-َ نَسِيَ-َ خَشِيَ-َ لَقِيَ-َ

صيغه هاي مشترك ناقص واوي: 3و6  يدعون      9و12: تدعون   

 .يايي: 10و12:   ترمين

که باتوجه به ضمیر همراه یا اسلوب جمله آنها را از هم تشخیص می دهیم.

 

 

الگوهای اجوف واوی -یایی..

 

 

اجوف ثلاثي مجرد: ش

      سه  الگو دارد: الف: قال_‌ُ يقولُ –قلُ    ب: سارَ –ِيسيرُ -سِر   ج: خافَ –َ يخافُ-خَف

 

 

          اجوف واوي

            اجوف يايي

اجوف  واوی

1

قالَ

يَقولُ

-

سارَ

يَسِيرُ

-

خافَ

يَخافُ

 

2

قالا

يقولان

-

سارا

يسيران

-

خافا

يخافان

 

3

قالوا

يقولون

 

ساروا

يسيرون

-

خافوا

يخافون

 

4

قالت

تقول

-

سارت

تسير

-

خافت

تخاف

 

5

قالتا

تقولان

-

سارتا

تسيران

-

خافتا

تخافان

 

6

قُُلنَ

يَقُلنَ

-

سِرنَ

يَسِرن

--

خِفنَ

يَخَفنَ

 

7

قُلتَ

تقول

قُل

سِرتَ

تسير

سِر

خِفتَ

تخاف

خَف

8

قلتما

تقولان

قولا

سرتما

تسيران

سيرا

خفتما

تخافان

خافا

9

قلتم

تقولون

قولوا

سرتم

تسيرون

سيروا

خفتم

تخافون

خافوا

10

قلت

تقولين

قولي

سرت

تسيرين

سيري

خفت

تخافين

خافي

11

قلتما

تقولان

قولا

سرتما

تسيران

سيرا

خفتما

تخافان

خافا

12

قلتن

تَقُلنَ

قُلنَ

سرتن

تَسِرنَ

سِرنَ

خفتن

تَخَفنَ

خَفنَ

13

قلت

اَقولُ

-

سِرتُ

اَسير

-

خِفتَ

اَخاف

-

14

قلنا

نَقولُ

-

سرنا

نَسير

-

خفنا

نَخاف

-

                       
                             

  • الگوي قالَ: جادَ-ُ  ماتَ-ُ  صاغَ-ُ فاتَ-ُ راحَ-ُ كانَ-ُ دامَ-ُ دارَ-ُ قامَ-ُ عادَ-ُ خانَ –ُ طافَ-ُ عاذَ-ُ

تابَ-ُذاقَ-ُ غاصَ-ُ فاز َ_ُصالَ-ُ جالَ-ُ سادَ-ُ ثارَ-ُ

  • الگوي سارَ: باعَ-ِ شاعَ-ِ صارَ-ِ مالَ –ِ  صاحَ-ِ صادَ-ِ بانَ-ِ  سالَ-ِ باتَ-ِ تاهَ-ِ خابَ-ِ ضاعَ-ِ ضاقَ-ِ
  • الگوي خافَ:   نالَ-َ   نامَ

 

دو الگوی فعل مثال واوی...

دو الگوي فعل مثال واوي:

1-وَعَدَ- ِيعِدُ  -عِدْ                2-  وَهَبَ َ يَهَبُ- هَبْ

ماضي معلوم

ماضي مجهول

مضارع معلوم

مضارع مجهول

امر مخاطب

وَعَدَ:وعده داد

وُعِِدَ:وعده داده شد

يَعِدُ: وعده مي دهد

يوْعَدُ : وعده داده

مي شود

-

وَعَدَا

وُعِدَا

يَعِدانِ

يُوعَدانِ

-

وعَدُوا

وعدوا

يعدون

يوعدون

-

وعدَت

وعدت

تعد

توعد

-

وعدتا

وعدتا

تعدان

توعدان

-

وعدن

وعدن

يعدن

يوعدن

-

وعدت

وعدت

تعد

توعد

عِِدْ :وعده بده

وعدتما

وعدتما

تعدان

توعدان

عِدا

وعدتم

وعدتم

تعدون

توعدون

عِدُوا

وعدت

وعدت

تعدين

توعدين

عِدِي

وعدتما

وعدتما

تعدان

توعدان

عِدا

وعدتن

وعدتن

تعدن

توعدن

عِدْنَ

وعدت

وعدت

اعد

اوعد

-

وعدنا

وعدنا

نعد

نوعد

-

-الگوي  وعدَ   :وَصَفَ يَصِفُ صِفْ-  ولد يلد لد- وصل يصل صل- وزن يزن  زن–  

 

 

وجد يجد جد ورد يرد رد- وجب يجب جب - ورث يرث رث-  

 

 

 

-        الگوي وهبَ:: وَدَعَ يَدَعُ دَعْ –  وَضَعَ- يَضَعُ- ضَعْ - وطأ - وقع – 

  

وسع  

 

 

 

 

-        نکته: در فعل مثال واوي ثلاثي مجرد : درماضي معلوم ومجهول 

 

  ومضارع مجهول حرف  

 

عله باقي مي ماند ولي در مضارع معلوم وامر مخاطب حرف عله حذف مي  

شود.